Zachodzące zmiany cywilizacyjne wpływają na zmniejszenie aktywności fizycznej oraz
na niewłaściwe nawyki żywieniowe tak u dorosłych, jak i u dzieci. Siedzący tryb
życia czy spożywanie przetworzonej żywności to zachowania, które obserwują najmłodsi i na których się wzorują. Otyłość, będąca efektem zaburzenia równowagi pomiędzy ilością spożytej w pożywieniu energii a jej wydatkowaniem, rzutuje na prawidłowy rozwój, sprawność fizyczną oraz intelektualną dzieci i młodzieży, a także na ich zdrowie w późniejszym wieku. Dbanie o zdrowy styl życia i żywienie to najważniejsze działania w walce z otyłością i nadwagą.

Podstawy zdrowego odżywiania dzieci

Rozpoczynając pracę z dzieckiem z nadwagą lub otyłością powinniśmy pamiętać, że rozwiązaniem problemu nadmiernej masy ciała nie jest redukcja przyjmowanych kalorii, a zmiana jakości odżywiania. Powinna ona dotyczyć zarówno spożywanej żywności, jak i nawyków żywieniowych podopiecznego oraz osób w jego najbliższym otoczeniu. Dobrze
zbilansowana i wartościowa dieta dzieci i młodzieży składa się z lekkostrawnych źródeł białka, węglowodanów złożonych, zdrowych tłuszczów, warzyw i owoców, a także zdrowych przekąsek.

Źródłem łatwostrawnych białek w diecie dzieci otyłych powinny być m.in.: chude mięsa i wędliny, świeże ryby, jajka, a także mleko, kefiry, jogurty czy maślanki. Równie ważne są białka pochodzenia roślinnego pozyskiwane np. z roślin strączkowych, m.in. fasoli, soczewicy czy grochu. Złożonych węglowodanów dostarczają m.in.: pieczywo razowe,
kasze (gryczane, jęczmienne, jaglane), ryż basmati i makaron pełnoziarnisty, płatki zbożowe. Dieta dzieci i młodzieży z nadwagą oraz otyłością powinna zawierać ok. 500 gramów warzyw dziennie.

– Ważne jest wypracowanie nawyków, dzięki którym dla dziecka warzywa będą stanowiły nieodzowny element głównych dań – podkreśla Anna Zięba, dietetyk cateringu dietetycznego CityDiet. – Istotne jest również wprowadzenie świeżych owoców do
diety, jednak musimy mieć na uwadze, że jest to dodatek do warzyw, a nie ich zamiennik.

Zdrowy jadłospis może także zwierać słodkie przekąski, takie jak suszone owoce, pestki roślin, orzechy. Mogą znajdować się w daktylowych batonach musli czy deserach na bazie jogurtu naturalnego.

Jeśli chcesz przeczytać ciąg dalszy artykułu, zapraszamy do czytelni online – LINK

Możesz też otrzymać wersję drukowaną magazynu w bezpłatnej prenumeracie – LINK

Artykuł sponsorowany

Artykuł Nadwaga lub otyłość u dzieci – jak zapobiegać? pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

W 2019 roku Polska, jako pierwszy kraj w Europie Środkowo-Wschodniej, dołączyła do światowego programu Cities Changing Diabetes (CCD). Jego celem jest zatrzymanie galopującej epidemii cukrzycy typu 2.

– Idea programu polega na opracowaniu dla ośrodków miejskich w każdym z państw w nim uczestniczących osobnej strategii działań, uwzględniającej ich specyfikę. Cel jest jednak zawsze ten sam: zahamowanie niebezpiecznego trendu przyrostu masy ciała ich mieszkańców, a w przyszłości – jego odwrócenie – tłumaczy dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka, kierownik projektu CCD w Polsce.

Działania profilaktyczne, edukacyjne i lecznicze w ramach tej inicjatywy koncentrują się na największych metropoliach. To właśnie w nich choroba zbiera największe żniwo. Program obejmuje już ponad 130 milionów osób w 41 miastach na całym świecie, takich jak: Szanghaj, Kopenhaga, Rzym, Huston czy Buenos Aires.

Globalny program

Otrzymanie zaproszenia do uczestnictwa w globalnym programie wiązało się z opracowaniem przez stronę polską raportu. Raport określa grupę docelową i zawiera zbiór rekomendowanych działań na najbliższe lata. W prace zaangażowało się grono kilkudziesięciu wybitnych ekspertów – lekarzy, naukowców, samorządowców, przedstawicieli administracji rządowej. Przedstawiony podczas konferencji prasowej w siedzibie PAP dokument pt. „Szkoła, gmina, system – partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy” stanowi efekt ich wielomiesięcznych prac i analiz.

– Zdecydowaliśmy się skoncentrować działania na środowisku polskich szkół – na dzieciach i młodzieży oraz towarzyszących im w rozwoju nauczycielach. Przeciętnie uczniowie spędzają w nich 41 godzin tygodniowo i to właśnie wtedy kształtują oni swoje postawy prozdrowotne. Także w rozmowach z pedagogami i poprzez obserwację ich postaw
– tłumaczyła dr Gałązka-Sobotka.

Przerażające wyniki raportu

Skala problemu przeraża.

Jak wynika z raportu, z nadwagą i otyłością zmaga się niemal 30 proc. ośmiolatków. To problem także około 20 proc. dzieci i młodzieży w wieku 10-16 lat. Istnieje poważne ryzyko, że wkraczając w dorosłość dołączą do ponad 2,5 mln osób cierpiących na cukrzycę (co 12 dorosły Polak).

Eksperci przypominają, że nie ma żadnej innej przewlekłej choroby o tak znaczącej liczbie powikłań i zaburzeń. Co najistotniejsze – ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2. u osób otyłych jest zdecydowanie wyższe niż u osób szczupłych. Wraz ze wzrostem masy ciała rośnie też ryzyko jej rozwoju.

– Sytuację dodatkowo pogorszyła pandemia — znaczne ograniczenie naszej aktywności i >>bliskość lodówki<<. Podczas kolejnych lockdownów połowa Polaków przytyła średnio 6 kilogramów – informował prof. dr hab. n. med. Leszek Czupryniak, przedstawiciel Rady Naukowej CCD w Polsce.

– To dlatego walkę z nadwagą i otyłością prowadzącymi do cukrzycy rozpoczynamy w szkołach. Gdy pacjent trafia do lekarza, oznacza to właściwie naszą porażkę, bo pozostaje tylko łagodzić skutki nieuleczalnej choroby. Natomiast my chcemy zdusić ten problem w zarodku, aby dzisiejsze dzieciaki uniknęły kłopotów w przyszłości i umiały przekazywać odpowiednie wzorce następnym pokoleniom – dodał.

Obraz stylu życia uczniów

Obraz zdrowia i stylu życia polskich uczniów, zawarty w raporcie, odnosi się do różnorodnych czynników behawioralnych, generujących nadwagę i otyłość, a w konsekwencji przyczyniających się do rozwoju cukrzycy typu 2.

– Jaki obraz widzimy? Zapowiedź zdrowotnego dramatu. Polski nastolatek spędza biernie przed monitorem średnio 12 godzin dziennie. Tylko 17 proc. nastolatków jest umiarkowanie aktywnych fizycznie wg zaleceń WHO. Co więcej, 40 proc. młodzieży w wieku 10-17 lat regularnie dosładza potrawy i napoje. Tylko jeden na trzech nastolatków je warzywa i owoce w zalecanej ilości. Co piąty nastolatek ma już za sobą doświadczenie diet odchudzających, a aż 40% zgłasza powtarzające się dolegliwości psychosomatyczne – mówi Marta Pawłowska, redaktor prowadząca raportu „Szkoła, gmina, system – partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy”.

Autorzy raportu tłumaczą, że idea promocji zdrowego trybu życia w szkole musi mieć charakter kompleksowy i wielowymiarowy. Z opracowania wynika, że 20 proc. siódmoklasistów przychodzi na pierwszą lekcję bez śniadania. A dokładniej przyjeżdża. 61 proc. uczniów klas II i 43 proc. uczniów klas VII dociera do szkoły w sposób zmotoryzowany. Nie wystarczy więc usunąć ze sklepików szkolnych niezdrowych słodyczy.  Należy zastanowić się nad wprowadzeniem nowego przedmiotu „Wiedza o zdrowiu” oraz nad sposobami na ciągłą edukację rodziców.

– Często w stronę dziecka rzuca się uwagę, że jego nadmierna masa ciała wynika z łakomstwa i lenistwa. Powody nadwagi i otyłości są jednak dużo głębsze, systemowe – często to brak odpowiedniej infrastruktury, wiedzy, a przede wszystkim – wzorców, jakie powinni dawać dorośli, czyli rodzice, opiekunowie i nauczyciele – zauważył dr hab. n. med. Michał Brzeziński z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Rekomendacje

W związku z tym rekomendacje zawarte w raporcie CCD stanowią zbiór postulatów, które, choć dotyczą placówek edukacyjnych, mają znacznie szerszy charakter. Znajdują się wśród nich m.in.:

• cykliczne warsztaty kreatywne dla nauczycieli, dzieci i opiekunów włączające społeczność szkolną do projektowania i wdrażania inicjatyw budujących kulturę zdrowia,
• stworzenie sieci poradni profilaktyki i leczenia otyłości dla dzieci,
• stworzenie zintegrowanego systemu informatycznego do gromadzenia informacji bilansowych dla rodziców i lekarzy POZ (przebudowa obecnego systemu bilansów),
• organizacja poradni profilaktyki i leczenia otyłości dla dzieci.

W realizację postulatów zawartych w raporcie zaangażowały się już dwa największe miasta w Polsce – Warszawa i Kraków, które na etapie opracowywania dokumentu przeprowadziły wśród ponad 4200 nauczycieli szkół podstawowych, podlegających władzom samorządowym, ankietę dotyczącą ich doświadczenia i wiedzy na temat cukrzycy.

Okazuje się, że większość pedagogów jest świadoma istnienia problemu i deklaruje chęć uczestnictwa w działaniach dedykowanych swoim podopiecznym. Władze obu miast koncentrują się obecnie na przygotowywaniu nowych projektów społecznych i edukacyjnych, mających na celu zahamowanie epidemii otyłości i cukrzycy wśród ich najmłodszych mieszkańców.

Zamiast nakazywać, lepiej zachęcać

Podsumowując konferencję, dr Małgorzata Gałązka-Sobotka podkreślała, że program CCD nie narzuca odgórnych rozwiązań, a raczej mobilizuje środowiska szkolne i całe społeczności do podjęcia się trudnego, lecz koniecznego zadania zmiany nawyków żywieniowych i trybu życia dzieci i młodzieży.

– Zamiast nakazywać, lepiej zachęcać. Wtedy osiąga się trwały, długofalowy efekt. Uczestniczymy w programie globalnym, ale działania prowadzimy jak najbardziej lokalnie

– oceniła kierownik projektu w Polsce.

Link do raportu: „Szkoła, gmina, system – partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy”

Źródło: opracowano na podstawie materiałów prasowych PAP 
Fot. PAP/M. Kmieciński

Artykuł Polskie dzieci tyją najszybciej pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Nadwaga i otyłość są u dzieci coraz powszechniejsze. Jednocześnie rak jelita grubego to trzeci najczęstszy na świecie rodzaj nowotworu dotykający dorosłych – podają naukowcy z Uniwersytetu w Göteborgu, autorzy badania przedstawionego na ECO.

Badacze przeanalizowali dane na temat prawie 38 tysięcy mieszkających w Szwecji chłopców urodzonych w latach 1945-61, by zbadać zależność między ryzykiem choroby a nadwagą w dzieciństwie i zmianą BMI przy dorastaniu.

W czasie trwającej prawie 38 lat obserwacji pojawiło się 257 przypadków raka okrężnicy i 159 raka odbytnicy. (Zarówno okrężnica jak i odbytnica stanowią część jelita grubego.)

W trakcie analizowania danych wyszło na jaw, że na nowotwór jelita grubego chorują osoby, które właściwie od dzieciństwa miały problem z utrzymaniem właściwej wagi. Chłopcy, którzy w wieku 8 lat cierpieli na nadwagę lub otyłość, a w czasie dojrzewania ich BMI rosło szybciej niż przeciętnie, mieli w dorosłym życiu o 48 proc. podwyższone ryzyko nowotworu okrężnicy w porównaniu do szczuplejszych kolegów.

„Nasze wyniki wskazują, że BMI w czasie dzieciństwa i w okresie nastoletnim może odgrywać rolę w zagrożeniu rakiem okrężnicy na późniejszych etapach życia” – komentowali wyniki swoich badań naukowcy.

„W szczególności mężczyźni, którzy mają nadwagę lub są otyli jako chłopcy, z ponadprzeciętnym przyrostem wagi w okresie dojrzewania mają wyższe ryzyko raka okrężnicy. Potrzebnych jest więcej badań, aby określić, czy utrata wagi w dorosłości może obniżyć to ryzyko” – piszą naukowcy.

Co jednak najważniejsze, jeśli chłopiec z nadwagą w okresie dojrzewania nie przybiera gwałtownie na wadze, ryzyko raka jelita grubego w jego przypadku nie rośnie. Oznacza to, że ryzyko choroby można zmniejszyć dzięki zdrowej, niskokalorycznej diecie oraz odpowiedniej dawce ruchu, które ogranicza przybieranie na wadze, a nawet zlikwidują problem nadwagi. Profilaktykę przeciwnowotworową warto więc wdrożyć wcześnie, bo efekty są wtedy najbardziej widoczne.

Źródło: Serwis Kurier PAP/ Marek Matacz

Artykuł Profilaktyka raka jelita grubego zaczyna się już w dzieciństwie pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Zdaniem ekspertów w tej kwestii jednak dużo jest jeszcze do zrobienia. Konieczna jest także zmiana sposobu odżywiania. W jadłospisie dzieci brakuje bowiem warzyw i owoców, a dominują cukry proste. #zacznijodlekkiej to projekt, który został przeprowadzony przez Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW) w Warszawie, Polski Związek Lekkiej Atletyki (PZLA) oraz Nestlé Polska. Badaniem objęto ponad tysiąc nastolatków – dziewcząt i chłopców w wieku 12–13 lat z różnych regionów kraju. Połowa z nich uczestniczyła w programie Lekkoatletyka dla każdego (LDK).

– W 2017 roku postanowiliśmy sprawdzić, jaki wpływ ma regularna aktywność fizyczna na kondycję i wzrost nastolatków w Polsce. W ramach projektu badawczego #zacznijodlekkiej porównaliśmy dzieci, które aktywnie uczestniczą w programie edukacyjnym Lekkoatletyka dla każdego z ich kolegami w tym samym wieku i z tego samego miejsca zamieszkania, które nie ćwiczą w żadnym tego typu programie. To był cel badania – sprawdzić, jaki jest wpływ regularnej aktywności fizycznej na nastolatków, na ich ciało, na kondycję – mówi agencji informacyjnej Newseria Blanka Mellova, kierownik Centrum ds. Żywienia, Zdrowia i Wellness w Nestlé Polska.

Nastolatki były porównywane między innymi pod kątem budowy ciała i sprawności fizycznej, sposobu odżywiania oraz kompetencji społeczno-emocjonalnych. Badanie potwierdziło, że uprawianie sportu pomaga w utrzymaniu prawidłowych parametrów fizycznych, w tym m.in. masy ciała i obwodu talii. U ok. 80 proc. ćwiczących w ramach LDK były one w normie. Pod względem wydolności fizycznej lepiej wypadła młodzież z dużych miast – zarówno ćwicząca, jak i niećwicząca. Przeczyłoby to zatem powszechnemu przekonaniu, że w mniejszych miejscowościach żyje się aktywniej.

– Tylko niecałe 9 proc. dzieci, które regularnie ćwiczą dwie godziny tygodniowo, ma nieprawidłową masę ciała, mówimy tutaj o nadwadze i otyłości. Natomiast wśród dzieci, które nie ćwiczą regularnie poza zajęciami WF w szkole, ten odsetek wynosi 25,5 proc., czyli co czwarty nastolatek ma nieprawidłową masę ciała – mówi Blanka Mellova. – U polskich nastolatków od dekad obserwujemy ciągły wzrost stosunku masy ciała w porównaniu do wzrostu. Jeżeli porównujemy to do danych europejskich, to Polska jest mniej więcej w środku stawki. Nie należymy do państw, gdzie ten odsetek jest bardzo duży.

Z badania wynika, że aktywność fizyczna nie zawsze idzie w parze z prawidłowym odżywianiem. Pomimo teoretycznie wyższej świadomości na temat jego roli, u młodzieży ćwiczącej w ramach LDK regularne uprawianie sportu nie przekłada się na przestrzeganie właściwych nawyków żywieniowych. Obie badane grupy nastolatków przede wszystkim spożywają za dużo cukrów prostych. Ale to nie są ich jedyne grzechy żywieniowe.

– Najważniejszy z nich jest taki, że jedzą za mało warzyw – tylko trzy porcje dziennie, a rekomendowanych jest pięć. Poza tym piją za mało mleka – tylko jedną porcję dziennie, a rekomendowane są trzy – mówi Blanka Mellova.

Dlatego też duże zadanie stoi przed rodzicami, którzy od wczesnych lat życia dziecka powinni kształtować w nim prawidłowe nawyki żywieniowe. – To rodzic decyduje o tym, co dziecko ma w swoim tornistrze jako drugie śniadanie, co zje na obiad czy kolację. Będzie to bardzo ważnym zadaniem dla nas, żeby dotrzeć do rodziców. Program edukacyjny Lekkoatletyka dla każdego skupia się również na budowaniu odpowiednich nawyków żywieniowych wśród dzieci – mówi Blanka Mellova.

Eksperci tłumaczą, że życiowy sukces pomagają osiągnąć m.in. otwartość, umiejętność pracy w zespole, wiara we własne możliwości i realizację zamierzonych celów. A z badania wynika, że regularne uprawianie sportu kształtuje i wzmacnia tzw. profil mistrza. Charakteryzowało się nim 30 proc. osób ćwiczących w ramach LDK – to o 8,5 pkt proc. więcej niż w grupie niećwiczącej.

Źródło: Newseria Agencja Informacyjna

Artykuł Polskie dzieci za mało ćwiczą i źle się odżywiają pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.